Financiën

Bekostiging primair onderwijs, lumpsum, vluchtelingenkinderen, snel internet, onderwijsbegroting, financier stijging pensioenpremie, aandacht voor knelpunten in onderwijsbegroting, benut investeringsfonds voor beter en sneller internet, blijf zorgen voor behoud leraren, bevries budget onderwijsachterstanden, maak maatwerk mogelijk nieuwkomers en BTW-vrijstelling.
Dekker gaat bekostiging primair onderwijs uitpluizen

Staatsecretaris Dekker (Onderwijs) gaat inkomsten en uitgaven in het primair onderwijs nog eens onder de loep nemen, zo beloofde hij de Tweede Kamer tijdens het debat over de Onderwijsbegroting. Hij speelt daarmee in op de zorgen van diverse partijen over structurele tekorten waar het primair onderwijs mee kampt. De PO-Raad becijferde dat het gat tussen kosten en bekostiging inmiddels is opgelopen tot 754 miljoen euro.
Dat gat wordt onder meer veroorzaakt door hoge werkloosheidskosten als gevolg van de daling van het aantal leerlingen, stijgende pensioenpremies en hogere kosten voor moderne lesmaterialen. Geld uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA) en Herfstakkoord - 265 miljoen euro - was niet voldoende om de stijgende kosten van te compenseren.
 
Bron: PO-Raad


Lumpsum

Op verzoek van de Kamer gaat Dekker ook in kaart brengen op welke manieren het primair onderwijs kan worden bekostigd. VVD, CDA, D66 en SP vinden dat met lumpsum onvoldoende duidelijk is waaraan schoolbesturen hun geld besteden. Zo kan de staatssecretaris volgens haar niet gedetailleerd genoeg uitleggen welk effect het geld uit het NOA en Herfstakkoord heeft gehad op de banen voor jonge leraren.
Volgens de bewindsman is het inherent aan het systeem van de lumpsum dat niet van 'iedere euro en per instelling is te aan te geven wat er met het geld is gebeurd'. Maar hij weet één ding zeker: "Als het geld in 2014 (NOA en Herfstakkoord, red.) niet naar het onderwijs was gegaan, dan waren de werkloosheidskosten nog hoger geweest en het aantal banen nog lager.''
Dekker stelt dat de systematiek van lumpsum past bij de vrijheid van onderwijs die we in Nederland hebben. Hij benadrukte dat scholen geld niet zomaar kunnen uitgeven maar zich over hun uitgaven verantwoorden via jaarverslagen en jaarrekeningen. Ook zien de Inspectie van het Onderwijs en accountants erop toe dat schoolbesturen hun geld goed besteden. Desondanks wil hij een 'open discussie' voeren over de mogelijkheden om meer inzicht te krijgen in de uitgaven.


Vluchtelingenkinderen

D66, CDA, SP en SGP drongen per motie bij Dekker erop aan dat er voor scholen die veel vluchtelingenkinderen lesgeven, meer geld beschikbaar wordt gesteld om dit te organiseren. Dekker zou hierover met de PO-Raad en VO-raad moeten overleggen. Werkloze leraren kunnen volgens de partijen worden ingezet om deze kinderen les te geven. Dekker ging hier niet in mee en ontraadde de motie.


Snel internet

De ChristenUnie pleitte er bij motie voor om alle scholen in het primair onderwijs van snel internet te voorzien. Ook provincies en gemeenten moeten daarbij worden betrokken, vindt de partij. Dekker vond dit een sympathiek voorstel.
De PO-Raad staat positief tegenover het voorstel van ChristenUnie. In augustus kaartte de PO-Raad aan dat veel leerlingen nu verstoken blijven van goed internet terwijl snel internet steeds belangrijker wordt voor goed onderwijs.

 
Oproep aan kabinet: financier stijging pensioenpremie

 
De sociale partners in het onderwijs roepen het kabinet op om, indien het ABP besluit de pensioenpremie te verhogen, de kosten van de premiestijging op zich te nemen. Op 20 oktober jl. verstuurden ze hierover een brief aan de bewindslieden.

De discussie over de pensioenpremie voor 2016 is uiterst actueel. Het bestuur van het ABP staat aan de vooravond van een mogelijk besluit de pensioenpremie te verhogen. Als hiertoe besloten wordt, zou dit de sociale partners in het onderwijs voor zeer grote problemen stellen. 
Op initiatief van het kabinet is in de zomer een - weliswaar niet door alle partijen ondertekend - loonakkoord gesloten, waarin de onderwijsinstellingen zich hebben gecommitteerd aan een loonstijging voor 2015 en 2016. Er is daarbij gerekend met een vermindering van de ABP-premie als een van de bronnen voor deze loonstijging. Het tegenovergestelde dreigt nu dus: een premieverhoging. De (hoge)scholen, universiteiten en onderzoeksinstellingen hebben in dat geval onvoldoende arbeidsvoorwaardelijke ruimte om deze premiestijging te financieren.

 

Alles overziende is er dan slechts één oplossing, aldus de sociale partners, en dat is dat het kabinet de kosten van de premiestijging voor zijn rekening neemt. In hun brief doen ze een dringende oproep aan het kabinet om deze kosten op zich te nemen en hierover duidelijkheid te verschaffen. Zonder financiële dekking van dit risico is een voor alle partijen bevredigend cao-resultaat in de onderwijssectoren nagenoeg onmogelijk, zo benadrukken de partijen.

Bron: PO-Raad


PO-Raad wil aandacht voor knelpunten in Onderwijsbegroting

In aanloop naar de bespreking van de Onderwijsbegroting in de Tweede Kamer deze week, heeft de PO-Raad via een brief aan de Kamer aandacht gevraagd voor een aantal zaken die een optimale uitvoering van het Bestuursakkoord nog in de weg staan: gebrekkig internet op scholen, hoge werkloosheidskosten en de positie van achterstandsleerlingen en vluchtelingenkinderen.
Voor het primair onderwijs bouwt de begroting van het ministerie van OCW voor 2016 voort op eerder gemaakte afspraken over kwaliteitsverbetering en professionalisering van leraren. De PO-Raad onderschrijft dit beleid en constateerde onlangs dat de sector op koers ligt met de uitvoering van het Bestuursakkoord. Toch signaleert de PO-Raad ook knelpunten waar de Onderwijsbegroting onvoldoende aan beantwoordt. In de brief aan de Kamer stelt de PO-Raad een viertal verbeterpunten voor.

Bron: PO-Raad

Benut investeringsfonds voor beter en sneller internet

Een goede digitale infrastructuur is in deze tijd een voorwaarde voor goed onderwijs. De PO-Raad stelt voor om het investeringsfonds dat is afgesproken in het Bestuursakkoord primair onderwijs, in eerste instantie te benutten voor de basisinfrastructuur bij scholen. Het doel is een doorbraak te realiseren, zodat alle scholen zo snel mogelijk, en uiterlijk begin volgend schooljaar, toekomstvast, betaalbaar en snel internet hebben.


Blíjf zorgen voor behoud van leraren

Door teruglopende leerlingaantallen moeten scholen nu en de komende jaren veel personeel ontslaan, met torenhoge werkloosheidskosten voor de sector als gevolg. Tegelijkertijd blijkt uit arbeidsmarktramingen dat in 2019 een tekort wordt verwacht van 3.500 leraren, oplopend tot 9.300 leraren in 2025. Daarom is het nodig dat we nu leraren kunnen blijven binden aan het primair onderwijs. De PO-Raad maakte een infographic om dit probleem te verhelderen. Ook de Algemene Onderwijsbond schreef op haar website het tijd te vinden dat het ministerie van OCW ingrijpt.


Bevries het budget voor onderwijsachterstanden
 
De PO-Raad pleit al lange tijd voor het herzien van 'opleidingsniveau van ouders' als criterium voor het ontvangen van achterstandsmiddelen. De praktijk laat immers zien dat de achterstanden bij kinderen gelijk blijven, ondanks dat het opleidingsniveau van hun ouders stijgt. Tot die tijd vindt de PO-Raad dat het budget voor het onderwijsachterstandenbeleid bevroren moet worden op het niveau van 2015 en niet met 100 miljoen moet worden beperkt, zoals de regering nu van plan is.


Maak maatwerk mogelijk voor specialistisch onderwijs aan nieuwkomers

Op dit moment wordt specialistisch onderwijs aan nieuwkomers uitsluitend bekostigd gedurende het eerste jaar dat een kind in Nederland is, of wanneer het kind in een asielzoekerscentrum verblijft. Veel vluchtelingenkinderen hebben hun achterstanden echter niet in één jaar tijd ingelopen. Daarom pleit de PO-Raad voor meer middelen om maatwerk te kunnen bieden aan deze doelgroep.



Samenwerkingsverbanden passend onderwijs behouden btw-vrijstelling

Ook na 1 augustus 2016 geldt een btw-vrijstelling voor bepaalde werkzaamheden tussen samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de daarin deelnemende scholen.
Deze toezegging deed staatssecretaris Dekker al tijdens het algemeen overleg van de Tweede Kamer over passend onderwijs in juni, maar is nu ook door het ministerie van Financiën meegenomen in een brief aan de Kamer.
Daarmee vallen de werkzaamheden die samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan scholen verrichten en die voortvloeien uit het ondersteuningsplan voortaan onder sociaal-culturele instellingen. 

Voor meer details, zie pagina 7 en 8 van de brief met moties en toezeggingen.

Bron: PO-Raad